Mersin Haberleri

Salgın ömür usulümüzü ve alışkanlıklarımızı değiştirdi. Mecburî olmadıkça konutlarımızdan çıkmıyor, sosyalleşmiyor ve hareketsiz kalıyoruz. Tüm bunlar sonra karşımıza fizikî rahatsızlıklar olarak çıkabilir. Doç. Dr. Yasemin Buran Çırak da Doç. Dr. Hülya Şirzai de virüs kaynaklı tesirlerden çok hareketsizliğin yol açabileceği problemlerden çekiniyorlar.

KASLARDA DOKU KAYBINA YOL AÇABİLİR

Doç. Dr. Yasemin Buran Çırak, Türkiye Fizyoterapistler Derneği Üyesi

Yapılan araştırmalara nazaran koronavirüs hastaları taburcu edildikten sonra da teneffüs işlevlerinde azalma, fizikî manada kısıtlanma yaşayabiliyor.

Hastaların bir kısmının akciğerleri önemli formda etkileniyor. Tedavileri tamamlanana kadar, örneğin bir ay mühletle hareketsiz, yatağa bağlı kalmaları yakın gelecekte (3-5 yıl) tesirini gösterebilir.

Koronavirüs akciğerlerle birlikte kalp, böbrek, kas, iskelet ve hudut sistemleri üzere birçok hayati organı etkiliyor. Hastalığın seyrinde oluşabilen zatürre, sitokin fırtınası, pıhtılaşmaysa teneffüs zarının kalınlaşması üzere sonuçlar doğuruyor. Bu durum da ileride kalp kası iltihabından ritim bozukluklarına, kas dokusunun kaybına kadar birçok rahatsızlığa yol açabilir.

Tüm bu ihtimallere karşı koronavirüse bağlı rahatsızlıkları aydınlatmaya yönelik çalışmalar da yapılıyor. Bilgi toplamaya devam ediliyor.

Kısıtlamalar nedeniyle meskenlerde hareketsiz kalınması vücut kitle endeksinin artmasına, kas zayıflıklarına, eklemlerde hareket kısıtlılığına, sirkülasyon sorunlarına ve bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların semptomlarında artışa neden oluyor.

Eğitimin ekrandan sürdürülmesi nedeniyle çocuk ve gençlerin de hareketi kısıtlandı. Hareketsizliğin getirdiği kilo artışı ve obezite çocuklarda diyabet, astım, yüksek kan basıncı ve kolesterol riskini arttırıyor. Salgından evvel yapılan araştırmalar çocukların yaklaşık yüzde 80’inin gerekli fizikî aktiviteyi yapmadığını gösteriyordu. İleri yaşlarda görmeye alıştığımız birçok kronik hastalığın artık çocukluk devrinde de ortaya çıktığı gözleniyor.

İdmanlarla hasarı asgariye indirin

Bu periyodu en az hasarla atlatmak için antrenman yaparak hareketsiz kalmanın tesirlerini en aza indirmek gerekli. Sağlıklı beslenip bağışıklığımızı desteklemek de çok değerli.

Haftada en az iki-üç gün yapılan aerobik idmanları bağışıklık sistemini güçlendirir.

Kasları kuvvetlendirmek için kol ve bacak hareketleri yaparken su şişeleri kullanın.

Yanlışsız duruşun sağlanması içinse postür idmanları önerebilirim.

COVID-19’a yakalanıp hastanede yatarak tedavi olanların fizikî açıdan kayıp yaşamamak için bir fizyoterapiste başvurmaları gerekiyor.

Halihazırda fizikî kısıtlamalar yaşayanlar derhal doktora başvurarak tedaviye başlamalı.

Koronavirüs geçiren hastalar diyaframdan teneffüs, derin nefes alma ve denetimli teneffüs antrenmanları yapabilir. Bu idmanlar akciğer zarının kalınlaşmasını maniler. Akciğer kapasitesindeki kayıpları önler. Oturarak ya da hafif yatar durumda başınızın ve dizlerinizin altına yastık koyarak, bir elinizi karnınızın üzerinde, oburu göğüs kemiğinizin üzerindeyken iki-üç saniye boyunca karnınıza derin nefes alın. Nefes alırken karnınız dışa gerçek hareket etmeli, göğüs kafesiniz olabildiğince sabit kalmalı. Nefesinizi, ağızdan dudaklarınızı ıslık çalar üzere büzerek yavaşça verin.

Bölgesel derin nefes alma egzersizindeyse oturur durumda her iki elinizi kaburgalarınızın üzerine yerleştirip burnunuzdan derin bir nefes alın ve göğüs kafesinizin elinizin altında genişlediğini hissedin. Beş saniye boyunca nefesinizi tutmalısınız. Tekrar ıslık çalar üzere geri verin.

YORGUNLUK SENDROMU KAYGISI GELİŞTİ

Doç. Dr. Hülya Şirzai, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı

Yorgunluk en yaygın şikayetlerden biri.

COVID-19 enfeksiyonunu takiben hastaların sağlıklı insanlara kıyasla daha düşük fizikî işlev ve zindelik düzeylerine sahip olduğunu gösteren araştırmalar var.

Enfeksiyonun başlamasını izleyen birinci altı ay içinde fizikî fonksiyonda bir artış kaydedilmiş olsa da güzelleşme eksiktir. Daha evvel görülen SARS-CoV enfeksiyonunu takiben şahıslarda fizikî fonksiyon ve zindeliğin azaldığı vurgulanıyor. Patolojideki benzerlikler nedeniyle COVID-19’a yakalanan şahısların fizikî işlev ve zindelikte misal problemler yaşaması mümkün.

COVID-19 semptomları olan birçok kişi çok yorgunluktan şikayet ediyor. Kimileri virüsün kronik yorgunluk sendromuna neden olabileceği telaşını lisana getirdi. Şiddetli fizikî ve zihinsel yorgunluk, uyumakta zorluk, kas ağrısı görülebiliyor.

Yeniden bir akciğer hastalığı olan akut teneffüs zahmeti sendromunda (ARDS) da ağrı, yorgunluk, inkontinans, disfaji, anksiyete, depresyon, travma sonrası gerilim bozukluğu ve bilişsel kayıp görülüyor.

Fizikî aktivite, ruh halini uygunlaştırmak ve doğal ağrı kesici olmak için endorfin üretimini uyarır ve adrenalin ve kortizol üzere gerilim hormonlarının düzeyini azaltır.

İdman yapmak kalp suratı ve kan basıncını düzenler, hayat kalitesini arttırarak kas-iskelet performansında düzgünleşme sağlar.

Avrupa, Kuzey Afrika, Batı Asya ve Amerika’daki insanların COVID-19 salgını sırasında oturarak geçirdiği mühletin günde beş saatten sekiz saate yükseldiği belirtiliyor. Bu durum artmış kan basıncı, kardiyovasküler ve metabolik hastalıklar için bir risk faktörü. Kardiyovasküler ve teneffüs komplikasyonlarına yol açabilir.

Yaşlı nüfus kısıtlamalarla salgından korunsa da farklı bir risk altında oldukları vurgulanmalı. Zira hareketsizlik fizikî kondisyon düzeyini düşürür. Bu da kardiyovasküler hastalıklarla birlikte postüral dengesizliğe bağlı düşme mümkünlüğünü arttırır. Bu nedenle yaşlılar fizikî hareketsizliğini engellemek için çeşitli stratejiler benimsemeli.

Kaynak: Hürriyet

Bunlar da hoşunuza gidebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir