İstanbul barajlarının doluluk oranı bugün itibariyle yüzde 29.43 düzeyinde. Alibeyköy Barajı’nda 24.21 düzeyindeki doluluk oranı, çekilen sularlar çok net formda gözükürken, tarihi su kemeri neredeyse tam uzunluk görünüyor.

Bilim Kurulu üyesi ve Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sıhhati Ana Bilim Kısmı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Necmi İlhan, barajların yüzde 30’un altındaki doluluk oranı ve bunun insan sıhhatine tesirleri konusunda, şu değerlendirmelerde bulundu:

  • “Şebeke suyuna verilecek olan suların analizlerinin tam olarak yapılası gerekiyor. Bu ister dip suyu olsun, isterse üst su olsun değişen hiçbir şey kelam konusu değil. Bunların tamamının fizikî, kimyasal ve biyolojik muayeneden geçirildikten sonra şebekeye verilmesi gerekiyor. Bu sırada başta klorlama ve filtreleme olmak üzere öteki mikro organizmalardan da arındırılması gerekiyor.
  • Taban suyun şöyle bir riski elbette olabilir; suyun altına ağır unsurlar çöker, partiküller çöker üzere gözükebilir. Lakin burada aslında kıymetli olan denizlerde de benzeri durum geçerlidir; tabanda en altta ağır metaller kalır şayet suda varsa. Yani cıva, demir üzere ağır metaller en altta kalır. Bu sularda bu tip riskler kelam konusu olabilir. Bu nedenle mümkünse barajların dolu olması gerekir. Lakin tehlikeli düzey kelam konusu olmayana kadar baraj içindeki tüm sular kullanılabilirdir.
  • Fizikî muayene, kimyasal ve biyolojik muayenenin yapılması şartıyla. Fizikî muayenede suyun berrak olup olmadığı, renginin olup olmadığı ki şeffaf olması, berrak olması gerekir, partikül içermemesi gerekir. Bunlara bakılır. Kimyasal muayenede bilhassa demir ve cıva başta olmak üzere bunların var olup olmadığına bakılır. Bunların belirli bir seviyenin üzerinde olmaması gerekir. Biyolojik muayenede ise hepimizin bildiği kanalizasyonla karışmış mı yahut başla bir şey olmuş mu? Buna nazaran bakılır. Buna nazaran de klorlama, filtreleme yaparak verilir. Burada kıymetli olan suyun aşikâr bir nitelikte ve kalitede olması. Suyun üst ya da orta kısmının aslında farkı yoktur. Lakin bu standartları geçen suyun şebekeye verilmesi gerekiyor.”

Prof. Dr. İlhan, suyun barajlardan şebekeye verilmeden evvel testlerden geçmesi gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:

  • “Eğer yetkili makamlar tarafından, suyu sağlayan kurumlar bilhassa belediye tarafından bunun değerlendirmesi yapılıp pak raporu veriliyorsa kullanmanın bir sakıncası yok elbette. Fizikî, kimyasal ve biyolojik testlerden geçtiğinin raporu verildiyse. Lakin şöyle durumlarda risk alışılmış ki de artabiliyor. Örneğin çok taban su kaldı ve birdenbire yağmur yağdı. Daha çok çamurla karışık oldu. Bu sefer bu süreçler daha uzun sürdüğü için elbette risk artabiliyor.
  • Barajlardaki suların ya da kullanıma verilen suların farklı istasyonlarda ölçümleri yapılıyor. Bu istasyonlardaki su bedeline nazaran su şebekeye basılıyor. O yüzden öncesi yapılan denetimler hakikat bir halde yapılıyorsa, klorlaması yapılıyorsa bu suları kullanmanın bir sakıncası yok. Fazla klorun ziyanı elbette olabilir ancak burada yapılan klorlama direkt bireye verilen klor tableti olmadığı için yahut kullanacağımız suya kendimiz klorlama yapmayacağımız için çok düşük seviyede şebekeye geleceğinden şahıslar üzerinde bir olumsuz tesiri olmaz. Suyun resmen klorla dolması lazım ki yan tesirleri olsun. Şu an bu türlü bir durumun kelam konusu olduğunu düşünmüyorum.
  • Kâfi denetim yapılmazsa, kâfi klorlama örneğin biyolojik etkenler tarafından tüm su kaynakları için geçerli, su kaynaklı salgınlar karşımıza çıkabilir. Bunların başında hepatit A, kolera geliyor. Fizikî olarak bakarsak berrak olmayan suyun kullanımı kelam konusu olmaz. Beşerler bunu kullanmazlar, fizikî kirlilik diyoruz buna partikül içermesi durumunda. Kimyasal olarak ise ağır metal içeren suların kullanılmasında; ağır metal zehirlenmesine kadar giden durumlar kelam konusu olabilir lakin bu çok ender gerçekleşebilir.
  • Suyun bilhassa bir kaynaktan kirlenmesi gerekir. Fabrika artıkları yahut doğal olarak çok cıva, demir içeren kaynaklardan gelecektir yahut arsenik içeren kaynaklardan fakat su bu formda kirli olacak. Genelde bu ağır metal zehirlenmeleri akut kullanımda değil de zira akut kullanımda birisinin ya sabotaj gayeli ya da bir fabrikanın kaynaklarının bertaraf sularının buraya gelmiş olmasını bekleriz ya da sabotaj hedefli olmasını bekleriz. Ancak daha çok güzel denetim edilmeyen sularda ağır metal zehirlenmeleri kronik hastalık olarak meydana gelebilir. Yani çok uzun mühlet cıvaya beşerler maruz kalabilir. Hem bayanlarda, hem erkekler ve gelişme çağındakilerde pek çok olumsuz tesir kelam konusu olabilir. Bu nedenle kontrolün çok değerli olduğunu ve kesinlikle hakikat mesken uygun bir formda yapılması gerektiğinin altını çizmek isterim.”

Bunlar da hoşunuza gidebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir