Mersin Haberleri

Koronavirüs aşılarının güvenilirliğini tartışırken bir şeyi akılda tutmak gerek: Covid-19 öldürmeye devam ediyor.

Örneğin Birleşik Krallık’ta yaşayan her 1000 bireyden biri bu virüs nedeniyle öldü.

Münasebetiyle aşıyla ilgili riskleri göz önüne alırken, öbür riskin de devam ettiğini unutmamamız gerekiyor.

Tıpta “güvenli” ve “zararsız”, “risk” ve “riskli” kavramları ortasında değerli bir fark bulunuyor.

Pfizer/BioNTech aşısını alan iki bireyde alerjik tepki görülmesini değerlendirirken buna dikkat etmek gerekiyor.

Londra Hijyen ve Tropik Tıp Okulu’ndan Prof. Stephen Evans “Eğer ‘güvenli’ derken muhakkak hiçbir yan tesiri olmamasını kast ediyorsanız hiçbir aşı yahut ilaç için inançlı diyemeyiz” diyor ve ekliyor:

“Ben inançlı derken istenmeyen yan tesirlerin, ilacın yararına kıyasla istikrarını kastediyorum ve bu aşıda istikrar açık orta ilacın yararından yana.”

Aşılarda güvenlik standardı çok yüksek

Birtakım ilaçların felaket yan tesirleri vardır ama ilacı kullanmama riskiyle kıyaslandığında kıymetsiz kalırlar ve bu yüzden hastalara verilirler.

Örneğin kemoterapi ilaçlarının yorgunluk, saç kaybı, anemi, kısırlık, hafıza ve uyku problemleri üzere çok sayıda yan tesiri vardır.

Lakin ilacı kullanmayıp kanserden ölmek bunun karşısında çok daha büyük bir risktir.

Kimi ilaçların ise birçok bireyde hiçbir yan tesiri görülmezken az sayıda bireyde önemli yan tesirleri olabiliyor.

Örneğin ibuprofen ağrı kesicisi yaygın olarak kullanılır lakin ender görülen yan tesirleri ortasında mide kanaması, nefessiz kalma, böbrek hasarı ve midede delinme ihtimali yer alır.

Riskler tekrar oradadır fakat nadiren görüldüğü için ilacı kullanmanın yararı baskın gelir.

BBC’ye konuşan Prof. Evans “Hiçbir ilaç için büsbütün inançlı diyemeyiz fakat kullanımın bağlamına nazaran inançlı olduğunu söyleriz” diyor.

Aşıların ilaçlara kıyasla bir farkı var: İlaç hastalara verilir ve zati hasta olan kişi daha fazla risk alabilir ama aşı sağlıklı şahıslara yapıldığı için riskin son derece küçük olması gerekir.

10 bin sayfalık karar

Denetleyici kurumların kararları kamuoyuna açıklananlardan çok daha fazla bilgiye dayanır. Bunların sırf bir kısmı basın açıklamalarıyla duyurulur.

Dataları saklamak mümkün değildir. Aşıyla ilgili rastgele bir güvenlik çekincesi varsa denetleyici kurumlar bunları görür.

Şirketlerin laboratuvarlardaki testler, hayvanlı deneyler, birinci faz güvenlik deneyleri, ikinci faz doz deneyleri ve üçüncü faz geniş kapsamlı deneylerin tüm datalarını teslim etmesi gerekir.

Prof. Evans, bütün bunların en az 10 bin sayfalık bilgi içerdiğini söylüyor.

Pfizer/BioNTech aşısı Covid-19’u yüzde 95 oranında azaltıyor lakin aşı yapılan yerin acıması, baş ağrısı, üşüme ve kas ağrısı üzere yaygın yan tesirleri var. Aşı yapılan her 10 şahıstan en az biri bunları hissedebilir.

Bütün bunlar bağışıklık sisteminin çalışmasıyla alakalıdır ve parasetamol ile yönetim edilebilir.

Az görülen sorunlar

Aşıların şimdi görülmemiş yan tesirlerinin de olması her vakit mümkündür.

Pfizer/BioNTech aşısı 20 bin bireye, Moderna 15 bin şahsa ve Oxford/AstraZeneca aşısı da 10 bin bireyde denendi.

Yan tesirleri görmek için bunlar kâfi bir ölçü.

Lakin 50 bin bireyden birinde ortaya çıkan çok ender bir yan tesir bu deneylerde görülmemiş olabilir.

Londra’daki King’s College Üniversitesi’nden Dr. Penny Ward, “Aşının lisansını alırken milyonlarca şahısta deney yapmadıysanız bu son derece az yan tesirleri göremeyebilirsiniz” diyor.

Ancak bu durum sırf Covid-19 aşısı için değil, bugüne kadar onay alan tüm aşılar için geçerliydi.

Örneğin her yıl yapılan grip aşılarının milyonda bir de olsa Guillain Barre sendromu isimli bir hudut sistemi hastalığına yol açması mümkün. Öte yandan grip olan bireylerde bu sendromun oluşma ihtimali bundan daha fazla.

Dr. Ward, “Bir otomobile binip bir yere giderken kimse kaza geçirme ihtimalini düşünüp ona nazaran karar vermez. Meğer bir aşının sizde yan tesir gösterme ihtimali, otomobil kazası geçirme ihtimalinizden çok daha küçüktür” diyor.

Düzmece haberlere inanmayın

covid icin gelistirilen asilar ne kadar guven 2 13790614 o

Kimi beşerler da rastgele ortaya çıkan sıhhat problemlerini aşıya bağlıyor.

Önümüzdeki aylarda birtakım korkutucu haberlerin paylaşılacağını varsayım etmek sıkıntı değil.

Ancak gerçek şu ki, beşerler daima hastalanıyor. İngiltere‘de her beş saniyede bir kişi kalp krizi bir kişi de felç geçiriyor.

Her yıl 600 bin kişi ölüyor.

Bir kişinin aşılandıktan kısa bir müddet sonra alakasız bir sıhhat sıkıntısından hayatını kaybetmesi çok mümkün.

Bu durum, kimi çocuk aşılarının otizmle ilişkilendirilmesi ve sonrasında yapılma sıklığının düşmesi sonucu çocukların muhafazasız kalması örneğini tekrarlamamalı.

Bu yüzden aşılama programı yaygın bir biçimde uygulanırken soğukkanlılığınızı müdafaanız lazım.

Aşıların güvenliği, uygulanmaya başladıktan sonra uzun müddetler takip edilmeye devam ediyor.

Bunlar da hoşunuza gidebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir