Herkesin bilmesi gereken ayrıntılar.

Şizofreni nasıl bir hastalıktır?

s 5a102f4dd75ac8d9c1a81800e03e022206404954

Şizofrenik bozukluklar çoklukla erken yaşta başlayan, kişinin fonksiyonlarını yerine getirmesini engelleyen, gerçeklerle uyuşmayan duygulanım-algılama-düşünce-davranış alanlarında bozukluklar gösteren, bireyler ortası bağlantıları bozan bir belirtiler kümesi olarak tanımlanabilir.

Farklı iki kişi olarak mı algılıyorlar hayatı yani?

s 1efe5ba043d0ab90240ee552b9ce96e2318f2bd7

Halk ortasında çoklukla kişilik bölünmesi ya da çift kişilikli olma durumu olarak bilinse de şizofreni tam manasıyla ‘bölünmüş-akıl’ manasına gelir ve bir beyin hastalığıdır. Şizofreni ayrıyeten psikotik bozuklukların başlıcasıdır.

Nedir ki bu psikoz?

s 67cebfc045090d9da7ad9b420beabdffa2e8a43f

Psikoz şahısta gerçeği kıymetlendirme yetisinin belli bir mühlet bozulduğu durumların genel ismidir. Öbür bir deyişle gerçekle irtibat kuramama hali. Bir öbür deyişle rahatsızlığının farkında olmama durumudur.

Ben çok dertli bir beşerim, bilmem gereken bir şey var mı bu mevzuda?

s 0591ec409a39014828644b20cdc6555a90cc2dfa

Hepimiz bir nebze de olsa bir şeylere takıntılıyızdır, doğal bu. İşte bunun tıptaki ismi Obsesyon. Her şeyi sorun edenler, başa taktı mı takanlar.. Obsesyon, karar verme sisteminin bir biçimde bozulmasından kaynaklı olarak ortaya çıkıyor.

Tamam, işte ben obsesifim. Var mı diğer bir şey?

s 0b0b97a88ceb9f0fec7551e67b5a633557f46839

Aslında var. Obsesif iseniz şayet, büyük ihtimalle gece uyumakta zahmet çekiyor ve yaratıcı olmanıza karşın odaklanma sorunu yaşadığınız için üretkenliğiniz düşüyor.

Nasıl bu kadar takıntılı olduk pekala?

s 4fbb81a57f27d507183eebbad548961e251f42d2

Genetik faktörlerin tesiri yadsınamaz olsa da çevresel faktörlerin de tesirli olduğu yadsınamaz bir gerçek. Çevresel faktörleri az çok varsayım edebilirsiniz: Cinsel travma ve taciz, öfke, utanç, suçluluk, düşük öz-değer ile ilgili anılar; öbür insanlardan, gelecekten, başarısızlıktan korkma üzere.. Bu sebepler de vakitle insanın gerçeklikle olan bağını neredeyse koparma evresine getiriyor. Fikirlerdeki dünya, gerçek dünyanın yerini alıyor.

Pekala, bu gerçeklikten uzaklaşma durumu bilimsel olarak nasıl açıklanıyor?

s 03c9b2e009f2c11acb2fd30484b66c3023633f18

‘Motivasyon sağlayıcı, iletim hormonu’ da diyebileceğimiz dopamin hormonunun artması, insanın gerçekle olan ilgisini minimuma çeker, zamanlama sorunu doğurur ve sanrı nöbetleri, öbür deyişle halüsinasyonlar görmesine neden olur.

Bir sonraki adım ne pekala, şizofreni mi?

s 5caf4f2c5308db05df42ed95bcc092ce4d0f586b

Bir süre sonra da asıl gerçeklik, halüsine edilmiş bir boşluğa bırakır kendisini. Bir sonraki gerçeklik ise, gerçeklikten tam manasıyla kopma durumu, şizofreni. 

Yanılsamalar ve halüsinasyonlar bu hastalığın en bariz işaretleridir. Yanılsamalar, sabit, yanlış ve kanıtlanamayan inançlar; halüsinasyonlar ise yanılgılı duyusal tecrübeler..

Her şey tamam da, şizofreni hastaları gerçekliği nasıl oluyor da göremiyorlar?

s a776946efe3cbefbe448a3f8a8a3d824b194dcb8

Şizofreni hastaları asla şizofreni olduklarını kabullenmezler, bilakis başka insanlardan daha üstün olduklarına, gördükleri şeylerin somut olarak var olduklarına inanırlar. Mecnunluk ve dahilik, yanılsama ve gerçeklik iç içe geçmiştir onun dünyasında. Yıllar uzunluğu gerçekle olan kontağı yoktur ve bu durumu kabullenmenin zorluğundan yakınır.

Makûs bir hastalıkmış lakin tedavisi var, değil mi?

s cb5ea1f160ea48edaeec2359fac9c6370cb81ef5

Aslında hem var hem de yok. Hastalıkta alevlenme devrinde teşhis, yani erken teşhis tedavi için hayati derecede değerlidir. %85 oranla insanın tüm hayatında görülen bu rahatsızlık, erken teşhis koyulması ve ilaçların nizamlı olarak kullanılması durumunda büsbütün yok edilebilir. Rahatsızlığının farkında olmama veyahut kabullenmeme üzere durumlardan ötürü tedavi edilmekte geç kalınırsa şayet, şizofreni daha da şiddetleniyor ve kurtulma bahtı neredeyse yok oluyor.

Takıntılı bir insan olduğumdan, kıllandım anlattıklarından. Çabucak artık yapacağım bir test var mı?

s 52fdfe9fb62d13a725ff1044f8353a362d0c3aee

Aslında var, evet. Kendi kendinizi gıdıklamayı denediniz mi hiç? Haydi bir deneyin bakalım, ne olacak.. Denediniz mi? Şayet kendi kendinizi gıdıklayabildiyseniz, katiyetle şizofreni hastasısınız diyemem ancak bir doktora görünseniz üzücü olmaz. Neden mi? Zira olağan beşerler kendilerini gıdıklayamazken, şizofreni hastaları kendi kendilerini gıdıklayabilirler.

Tamam, lakin neden?

s 653d3709860df01228a033fe4a74cdd4301f1d3e

Nedeni ise kolay, öngörülebilirlik. Kendi kendinizi gıdıklayamazsınız zira gıdıklamak için harekete geçtiğiniz anda beyniniz bu duruma nazaran kendisini hazırlar, anında iletim olur ve kendi yapacağınız şeyi evvelce bildiğiniz için de gıdıklanmazsınız. Ancak şizofreni hastalarının harekete geçtikleri an ile bu duruma reaksiyon vermeleri ortasında bir iletim ya da zamanlama sorunu görülür (dopamin hormonu) ve bundan ötürü da kendi kendilerini gıdıklayalabilirler.

Yani ziyanları kendilerine diyebiliriz?

s fa942502947dae6d10ee0b63e1e63c20256e6750

Evet, motamot o denli. Zira, içinde bulundukları telaş ve tedirginlik durumları, bu hastaların etraflarından çekinmelerine neden olur. Kısaca, kendi dertlerindedirler diyebiliriz. Bilhassa paranoyak şizofreni denilen hastalar ekseriyetle toplum içerisinde sorun yaşamazlar. Bu hastaların ziyanları çoklukla etraflarına değil, kendilerinedir…

Tedavi sürecinde nasıl davranmalıyız?

s 578fcaaacc9eb2fec5d99bec359670bfa67d4cdb

Şizofreni tedavisi uzun periyodik ve fedakârlık gerektiren bir süreçtir. Hastanın ve ailesinin umudu canlı tutulmalı, hastanın dünyasını anlamak için efor gösterilmelidir. Her şeyden evvel vermemiz gereken en kıymetli şey: Sevgi. Bir insanın düzgünleşme sürecini kolaylaştırmak için birine elini uzatmaktan, ona tanıklık etmekten, acısının yükünü paylaşmaktan ve güzelleşeceği umudunu korumaktan, buna inanmaktan ve bu inancını ona hissettirmekten daha büyük bir onur ve ayrıcalık yoktur.

Bunlar da hoşunuza gidebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir